V+(ㄴ/는)다거나, (이)라거나

ภาพรวม

V+(ㄴ/는)다거나, (이)라거나 เป็นไวยากรณ์เชื่อมประโยคที่ใช้สำหรับ การยกตัวอย่างความเป็นไปได้ ทางเลือก หรือเหตุการณ์หลายๆ อย่าง มักแฝงความหมายว่า "หรืออะไรทำนองนั้น" "ไม่ว่าจะ... หรือ..." หรือ "เช่น..." ซึ่งสื่อว่ารายการที่ยกมานั้นยังไม่ครบถ้วน หรือผู้พูดกำลังพูดแบบกว้างๆ หรือไม่เป็นทางการ เป็นไวยากรณ์ที่มีประโยชน์สำหรับการให้ภาพรวมแทนที่จะระบุสิ่งที่ชัดเจนหรือเด็ดขาด

---

การใช้งาน

ไวยากรณ์นี้ใช้หลักๆ เพื่อ:

1. ยกตัวอย่างการกระทำ สถานะ หรือสิ่งของหลายๆ อย่าง: ใช้เชื่อมประโยคหรือคำนามตั้งแต่สองอย่างขึ้นไป โดยสื่อว่าสิ่งเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้ หรือเป็นเพียงตัวอย่างส่วนหนึ่งจากหลายๆ อย่าง

   • ตัวอย่าง: 주말에 영화를 본다거나, 친구를 만난다거나 하면서 시간을 보냈어요. (ฉันใช้เวลาช่วงสุดสัปดาห์ไปกับการดูหนังหรือเจอเพื่อน หรืออะไรทำนองนั้น)

2. แสดงความไม่แน่ใจหรือความคลุมเครือ: การใช้ 다거나 ช่วยให้ผู้พูดสื่อว่าตนเองไม่แน่ใจทั้งหมด หรือจงใจพูดให้ดูไม่ชัดเจน ซึ่งช่วยให้ประโยคดูนุ่มนวลขึ้น

   • ตัวอย่าง: 그 사람이 아프다거나, 바쁘다거나 해서 못 왔을 거예요. (เขาคงไม่ได้มาเพราะป่วยหรือยุ่ง หรืออะไรทำนองนั้น)

3. แสดงว่าไม่ว่าจะเป็นกรณีใดก็ไม่สำคัญ: เมื่อใช้ร่วมกับสำนวนอย่าง 상관없다 (ไม่สำคัญ) หรือ 괜찮다 (ไม่เป็นไร) จะหมายความว่าผลลัพธ์จะเหมือนเดิมไม่ว่าจะเกิดความเป็นไปได้ใดในรายการที่กล่าวมา

   • ตัวอย่าง: 비가 온다거나 눈이 온다거나 해도 우리는 갈 거예요. (ไม่ว่าฝนจะตกหรือหิมะจะตก เราก็จะไป)

---

กฎการผันคำ

ไวยากรณ์นี้ใช้ต่อท้าย รูปประโยคบอกเล่าทั่วไป (해라체) ของคำกริยา คำคุณศัพท์ และคำกริยาช่วย (이다)

1. คำกริยา (동사):

   • ปัจจุบัน: V + (ㄴ/는)다거나
     • ถ้าคำกริยาลงท้ายด้วย สระ: V + ㄴ다거나 (เช่น 가다 -> 간다거나)
     • ถ้าคำกริยาลงท้ายด้วย ตัวสะกด: V + 는다거나 (เช่น 먹다 -> 먹는다거나)
   • อดีต: V + 았/었/였다거나 (เช่น 가다 -> 갔다거나, 먹다 -> 먹었다거나, 하다 -> 했다거나)
   • อนาคต: V + (으)ㄹ 거라거나 (เช่น 가다 -> 갈 거라거나, 먹다 -> 먹을 거라거나)

2. คำคุณศัพท์ (형용사):

   • ปัจจุบัน: Adj + 다거나 (เช่น 예쁘다 -> 예쁘다거나, 좋다 -> 좋다거나)
   • อดีต: Adj + 았/었/였다거나 (เช่น 예쁘다 -> 예뻤다거나, 좋다 -> 좋았다거나)
   • อนาคต: Adj + (으)ㄹ 거라거나 (เช่น 예쁘다 -> 예쁠 거라거나, 좋다 -> 좋을 거라거나)

3. คำนาม (명사) + 이다 (กริยาช่วย):

   • ปัจจุบัน: N + (이)라거나
     • ถ้าคำนามลงท้ายด้วย ตัวสะกด: N + 이라거나 (เช่น 학생 -> 학생이라거나)
     • ถ้าคำนามลงท้ายด้วย สระ: N + 라거나 (เช่น 의사 -> 의사라거나)
   • อดีต: N + 이었/였다거나 (เช่น 학생 -> 학생이었다거나, 의사 -> 의사였다거나)
   • อนาคต: N + 일 거라거나 (เช่น 학생 -> 학생일 거라거나, 의사 -> 의사일 거라거나)

---

เกร็ดความรู้เพิ่มเติม

• เปรียบเทียบความหมายกับ 거나 และ 든지: ในขณะที่ 거나 แปลว่า "หรือ" เฉยๆ และ 든지 แปลว่า "ไม่ว่าจะ..." ไวยากรณ์ 다거나 จะเพิ่มความหมายเฉพาะตัวคือ การยกตัวอย่างหรือความเป็นไปได้โดยแฝงความไม่แน่ใจ ความคลุมเครือ หรือความไม่ครบถ้วน มักสื่อถึง "หรืออะไรทำนองนั้น" หรือ "ในบรรดาสิ่งอื่นๆ"
• บริบทที่พบบ่อย: ไวยากรณ์นี้มักใช้เมื่อคาดเดาเหตุผล ยกตัวอย่างกิจกรรม หรืออธิบายสถานการณ์ทั่วไป ไม่ใช่การตัดสินใจที่เด็ดขาด แต่เป็นการนำเสนอทางเลือกที่หลากหลาย
• การซ้ำ: สามารถใช้กับสิ่งเดียวได้ (เช่น "비가 온다거나...") แต่โดยทั่วไปมักใช้รายการตั้งแต่สองอย่างขึ้นไป (เช่น "A다거나 B다거나...")