ภาพรวม
V-지 못하다 เป็นรูปไวยากรณ์ที่ใช้แสดงว่าประธาน ไม่สามารถกระทำการใดๆ ได้ โดยสื่อถึงความไม่สามารถที่เกิดจากขาดทักษะ กำลัง หรือมีสถานการณ์ภายนอกมาขัดขวางไม่ให้การกระทำนั้นเกิดขึ้น ซึ่งแตกต่างจากการปฏิเสธแบบธรรมดา (V-지 않다 หรือ 안 V) ซึ่งมักจะสื่อถึงการเลือกทำหรือไม่ทำ
การใช้งาน
ไวยากรณ์นี้ใช้กับ คำกริยา (Action Verbs) เป็นหลัก เพื่อสื่อถึง ความไม่สามารถ หรือ ความเป็นไปไม่ได้ ที่ประธานจะทำกริยานั้นๆ โดยเหตุผลของความไม่สามารถอาจมาจาก:
- ขาดความสามารถ/ทักษะ: ประธานไม่มีทักษะหรือความสามารถที่จำเป็น
- 저는 매운 음식을 잘 먹지 못해요. (ฉันกินอาหารเผ็ดไม่ค่อยได้ - ขาดความสามารถในการกินเผ็ด)
- ขาดกำลังกาย/สภาพร่างกาย: ประธานไม่สามารถทำได้ทางร่างกาย
- 다리가 아파서 오래 걷지 못했어요. (เพราะเจ็บขา เลยเดินนานๆ ไม่ได้ - ขาดความสามารถทางร่างกาย)
- สถานการณ์ภายนอก/อุปสรรค: สิ่งที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของประธานทำให้ไม่สามารถทำได้
- 바빠서 친구를 만나지 못했어요. (เพราะยุ่ง เลยไม่ได้เจอเพื่อน - สถานการณ์ภายนอก)
ให้ความรู้สึกว่า 'อยากทำแต่ทำไม่ได้' หรือ 'เกินความสามารถ/การควบคุมของฉัน'
กฎการผันคำ
V-지 못하다 ผันได้ง่ายๆ ดังนี้:
- เติม -지 못하다 ต่อท้าย รากศัพท์ของคำกริยา ได้โดยตรง
- คำกริยาช่วย 못하다 จะผันตามกาลเวลาและระดับความสุภาพตามปกติ
เกร็ดความรู้เพิ่มเติม
- เปรียบเทียบกับ 못 V: รูปย่อ 못 V (เช่น 못 가다, 못 먹다) มีความหมายถึงความไม่สามารถเช่นเดียวกัน V-지 못하다 มักจะดูเป็นทางการหรือเน้นย้ำมากกว่า และสามารถใช้กับวลีกริยาที่ยาวขึ้นหรือเมื่อกริยานั้นมีกรรม แม้ว่าจะใช้แทนกันได้บ่อยครั้ง แต่ V-지 못하다 อาจให้ความรู้สึกที่บรรยายถึง สภาวะ ของการไม่สามารถทำได้มากกว่า
- 저는 운전을 못해요. (ฉันขับรถไม่เป็น/ไม่ได้)
- 저는 운전을 하지 못해요. (ฉันไม่สามารถขับรถได้)
- เปรียบเทียบกับ V-ㄹ/을 수 없다: ทั้งคู่แสดงถึงความไม่สามารถ แต่ V-ㄹ/을 수 없다 มักจะสื่อถึงความเป็นไปไม่ได้อย่างเด็ดขาดหรือขาดโอกาส/วิธีการ ในขณะที่ V-지 못하다 อาจเอนเอียงไปทางข้อจำกัดส่วนบุคคลหรืออุปสรรคภายนอกที่ไม่จำเป็นต้องเป็นไปไม่ได้เสมอไป
- 지금은 갈 수 없어요. (ตอนนี้ไปไม่ได้ - สื่อว่าเป็นไปไม่ได้เนื่องจากสถานการณ์หรือกฎระเบียบ)
- 지금은 가지 못해요. (ตอนนี้ไปไม่ได้ - สื่อว่าฉันไม่สามารถไปได้ อาจจะเพราะยุ่งหรือเหนื่อย)
- 못하다 ในฐานะคำกริยาเดี่ยว: โปรดทราบว่า 못하다 สามารถทำหน้าที่เป็นคำกริยาบอกสภาพที่แปลว่า "ทำ...ไม่เก่ง" ได้ด้วย (เช่น 노래를 못하다 - ร้องเพลงไม่เก่ง; 공부를 못하다 - เรียนไม่เก่ง) ซึ่งแตกต่างจากการใช้เป็นคำกริยาช่วยในรูปแบบ V-지 못하다