พจนานุกรมสำนวน — บทความฉบับเต็ม
เหตุผลและสาเหตุ · หลังจากทำ X แล้ว ก็พบว่า Y; พอทำ X เสร็จแล้ว Y ก็เกิดขึ้น
ไวยากรณ์เชื่อมประโยค -고 나니(까) ใช้เพื่อแสดงว่า หลังจากทำกิจกรรมหนึ่งเสร็จสิ้นลงอย่างสมบูรณ์ ผู้พูดได้ตระหนักถึงสิ่งใหม่หรือพบกับผลลัพธ์บางอย่าง โดยเป็นการรวมความหมายของการลำดับเหตุการณ์ของ -고 (แล้ว) เข้ากับ 나다 (ปรากฏออกมา) และปัจจัยเชื่อม -니 (การตระหนักรู้/การค้นพบ) หรือ -니까 (เหตุผล/สาเหตุ)
ไวยากรณ์นี้ใช้เป็นหลักเมื่อ การทำกิจกรรมแรกเสร็จสิ้นนำไปสู่การค้นพบใหม่ การตระหนักรู้ หรือสภาวะ/ความรู้สึกที่ตามมา ซึ่งไม่ได้คาดคิดหรือเข้าใจอย่างถ่องแท้มาก่อน มักแฝงความรู้สึก ประหลาดใจ โล่งใจ เสียดาย หรือความเข้าใจใหม่ ต่อสถานการณ์นั้นๆ กิจกรรมในประโยคแรก (ก่อน -고 나니(까)) ต้องเป็น กิจกรรมที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว และประโยคหลังมักบรรยายถึง การตระหนักรู้ส่วนตัวของผู้พูดหรือสภาวะที่เป็นผลตามมา
ในขณะที่ -고 나니 เพียงแค่ระบุถึงการตระหนักรู้ แต่ -고 나니까 จะเพิ่มน้ำหนักของความรู้สึกว่ากิจกรรมแรกเป็น เหตุผลหรือสาเหตุ ที่ทำให้เกิดการตระหนักรู้หรือผลลัพธ์ตามมา ทั้งสองรูปแบบสามารถใช้แทนกันได้ในหลายบริบท แต่ -니까 จะเน้นความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลที่ชัดเจนกว่า
มักใช้กับคำกริยาที่บรรยายถึงกระบวนการหรือความพยายาม เช่น 공부하다 (เรียน), 일하다 (ทำงาน), 청소하다 (ทำความสะอาด), 만들다 (ทำ) เป็นต้น
ไวยากรณ์ -고 나니(까) ต่อท้าย คำกริยา (Verb stem) โดยตรงโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงตามตัวสะกดของคำกริยา
คำกริยา + -고 나니(까)
ไวยากรณ์นี้คล้ายกับ -고 나서 ในแง่ของการแสดงลำดับเหตุการณ์ แต่ -고 나니(까) จะเน้นย้ำถึง การตระหนักรู้หรือการค้นพบ ที่ตามมาหลังจากทำกิจกรรมเสร็จสิ้น -고 나서 หมายถึง 'หลังจากทำ X' เฉยๆ ในขณะที่ -고 나니(까) เพิ่มความหมายว่า 'หลังจากทำ X แล้ว ฉันก็ ตระหนัก/พบว่า Y'
ประโยคหลังมักประกอบด้วยคำกริยาหรือคำคุณศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึก สภาวะ หรือข้อมูลใหม่ เช่น 알다 (รู้), 깨닫다 (ตระหนัก), 힘들다 (ลำบาก), 편하다 (สบาย), 후회하다 (เสียดาย) เป็นต้น
มักใช้ในสถานการณ์ที่ผู้พูดสะท้อนประสบการณ์ของตนเองหรือสิ่งที่สังเกตเห็น จึงพบบ่อยใน บริบทที่ใช้สรรพนามบุรุษที่ 1 หรือการบอกเล่าเชิงสังเกตการณ์