ภาพรวม
ไวยากรณ์ -(ㄴ)다든가 / -다든가 (สำหรับคำกริยา) และ -(이)라든가 (สำหรับคำนาม) ใช้เพื่อ ระบุความเป็นไปได้ ตัวอย่าง หรือทางเลือกตั้งแต่สองอย่างขึ้นไป โดยไม่ได้ระบุเจาะจงว่าสิ่งใดเป็นจริงหรือครอบคลุมทั้งหมด มักแฝงความหมายของ ความไม่แน่นอน การคาดเดา หรือความไม่ใส่ใจ เกี่ยวกับตัวเลือกหรือข้อเท็จจริงที่แน่ชัด
การใช้งาน
ไวยากรณ์นี้ใช้ในสถานการณ์ที่ผู้พูดต้องการ:
- ระบุการกระทำหรือสถานะที่เป็นไปได้: เมื่อเสนอสิ่งที่อาจเกิดขึ้นหรือสิ่งที่สามารถทำได้ โดยไม่เจาะจงตัวเลือกใดตัวเลือกหนึ่ง มักสื่อถึงสถานการณ์แบบ 'ไม่ว่าจะเป็น A หรือ B หรือ C'
- ให้ตัวอย่างที่ไม่ครบถ้วน: เมื่อยกตัวอย่างบางอย่าง แต่บ่งบอกว่าอาจมีความเป็นไปได้อื่นๆ ที่ไม่ได้กล่าวถึง มักแปลว่า 'เช่น A, B หรืออะไรทำนองนั้น'
- แสดงความไม่แน่นอนหรือการคาดเดา: เมื่อผู้พูดไม่แน่ใจเกี่ยวกับรายละเอียด เหตุผล หรือผลลัพธ์ที่แน่ชัด และเพียงแค่ระบุความเป็นไปได้ต่างๆ ออกมา สามารถสื่อความหมายว่า 'สงสัยว่าจะเป็น A หรือ B'
- แสดงความไม่ใส่ใจ: ในบางบริบท อาจสื่อว่าตัวเลือกที่ระบุมานั้นไม่ได้สำคัญอะไรเป็นพิเศษสำหรับผู้พูด คล้ายกับคำว่า 'อะไรก็ได้'
มักใช้เป็นคู่ (A다든가 B다든가) แต่สามารถปรากฏเดี่ยวๆ ได้เมื่อระบุตัวอย่างหรือความเป็นไปได้เพียงอย่างเดียวที่ใช้เป็นตัวแทนของสิ่งอื่นๆ
กฎการผันคำ
1. คำกริยา
-
กริยาแสดงอาการ (ปัจจุบันกาล):
- หากคำกริยารากศัพท์ลงท้ายด้วย สระ: V-ㄴ다든가
- 가다 (ไป) → 간다든가
- 보다 (ดู) → 본다든가
- หากคำกริยารากศัพท์ลงท้ายด้วย พยัญชนะ: V-는다든가
- 먹다 (กิน) → 먹는다든가
- 읽다 (อ่าน) → 읽는다든가
-
กริยาบอกสภาพ (ปัจจุบันกาล):
- V-다든가
- 예쁘다 (สวย) → 예쁘다든가
- 좋다 (ดี) → 좋다든가
-
อดีตกาล (คำกริยาทั้งหมด):
- V-았/었다든가
- 먹다 → 먹었다든가
- 가다 → 갔다든가
- 예쁘다 → 예뻤다든가
2. คำนาม
- หากคำนามลงท้ายด้วย พยัญชนะ: N-이라든가
- 학생 (นักเรียน) → 학생이라든가
- 책 (หนังสือ) → 책이라든가
- หากคำนามลงท้ายด้วย สระ: N-라든가
- 의사 (หมอ) → 의사라든가
- 커피 (กาแฟ) → 커피라든가
เกร็ดความรู้เพิ่มเติม
- -(ㄴ)다든가 คล้ายกับ -거나 (หรือ) แต่ -(ㄴ)다든가 มักแฝงความหมายของ ความไม่แน่นอน การคาดเดา หรือการให้ตัวอย่างที่ไม่ครบถ้วน ที่ชัดเจนกว่า ในขณะที่ -거나 เป็นเพียงการระบุทางเลือก แต่ -다든가 จะให้ความรู้สึกว่า 'ไม่ว่าจะเป็น... หรือ...' (ไม่แน่ใจว่าอันไหน) หรือ 'เช่น... (ท่ามกลางสิ่งอื่นๆ)'
- สามารถใช้ในประโยคคำถามเพื่อถามถึงความเป็นไปได้ เช่น "주말에 뭐 할 거예요? 영화를 본다든가, 친구를 만난다든가?" (สุดสัปดาห์นี้จะทำอะไรเหรอ? ดูหนัง หรือเจอเพื่อน หรืออะไรทำนองนั้นไหม?)
- สิ่งที่ระบุมามักถูกนำเสนอในฐานะความเป็นไปได้ที่ผู้พูดกำลังพิจารณา นึกถึง หรือเสนอแนะต่อผู้อื่น