Tổng quan
Cấu trúc ngữ pháp (으)ㄹ 만하다 được dùng để chỉ ra rằng một hành động hoặc trải nghiệm là đáng làm, đáng cân nhắc, hoặc xứng đáng để thực hiện. Nó truyền tải một đánh giá tích cực hoặc lời đề xuất, gợi ý rằng đối tượng đó có những phẩm chất khiến cho hành động trở nên ý nghĩa, có lợi hoặc hợp lý.
Cách dùng
(으)ㄹ 만하다 chủ yếu được gắn vào thân động từ để diễn tả rằng hành động được mô tả bởi động từ đó là đáng giá. Nó thường được dùng trong các tình huống bạn muốn:
- Đề xuất điều gì đó: "Bộ phim này rất đáng xem." (이 영화는 볼 만해요.)
- Đánh giá điều gì đó một cách tích cực: "Nhà hàng này rất đáng để thử." (이 식당은 가 볼 만해요.)
- Chỉ ra rằng điều gì đó đạt tiêu chuẩn nhất định hoặc đủ tốt: "Tuy không hoàn hảo nhưng nó đủ tốt để dùng." (완벽하진 않지만 쓸 만해요.)
- Nó cũng có thể được dùng ở dạng phủ định (ví dụ: -지 않을 만하다 hoặc 안/못 + (으)ㄹ 만하다) để diễn tả rằng điều gì đó không đáng để làm.
Quy tắc chia
(으)ㄹ 만하다 gắn vào thân của động từ. Việc chọn giữa -을 만하다 và -ㄹ 만하다 phụ thuộc vào phụ âm cuối của thân động từ:
-
Thân động từ kết thúc bằng nguyên âm hoặc 'ㄹ': Gắn -ㄹ 만하다.
- 가다 (đi) + -ㄹ 만하다 → 갈 만하다 (đáng đi)
- 보다 (xem) + -ㄹ 만하다 → 볼 만하다 (đáng xem)
- 만들다 (làm) + -ㄹ 만하다 → 만들 만하다 (đáng làm)
-
Thân động từ kết thúc bằng phụ âm (trừ 'ㄹ'): Gắn -을 만하다.
- 먹다 (ăn) + -을 만하다 → 먹을 만하다 (đáng ăn)
- 읽다 (đọc) + -을 만하다 → 읽을 만하다 (đáng đọc)
- 찾다 (tìm) + -을 만하다 → 찾을 만하다 (đáng tìm)
Phần 만하다 có thể được chia theo thì và mức độ lịch sự (ví dụ: 만해요, 만했어요, 만할 거예요).
Kiến thức bổ sung
- (으)ㄹ 만하다 thường được dùng kết hợp với -아/어 보다 (thử làm gì đó) để tạo thành -아/어 볼 만하다, có nghĩa là "đáng thử" hoặc "đáng trải nghiệm". Ví dụ: "가 볼 만하다" (đáng để ghé thăm/đáng để thử đi).
- Mặc dù có nghĩa tương tự, (으)ㄹ 만하다 tập trung vào sự xứng đáng hoặc tính phù hợp của một hành động, trong khi -가치가 있다 (có giá trị) nhấn mạnh vào giá trị nội tại hoặc sự đáng giá của một danh từ hoặc khái niệm.
- Cấu trúc này là một cách linh hoạt để đưa ra lời khuyên hoặc bày tỏ đánh giá tích cực về một hoạt động hoặc đối tượng.
- Nó cũng có thể được dùng với tính từ (ví dụ: 예쁠 만하다 - "đủ xinh", hoặc "đáng để xinh", mặc dù ít phổ biến hơn và thường mang sắc thái khác như 'việc nó xinh là điều dễ hiểu'). Tuy nhiên, cách dùng chính và phổ biến nhất vẫn là với động từ.